უზბეკეთის პრეზიდენტმა, შავკათ მირზიიოევმა ყარაყალპაკეთში გამართული საპროტესტო აქციების შემდეგ განაცხადა, რომ დაგეგმილი რეფორმებიდან პროვინციის ავტონომიური სტატუსის გაუქმების გეგმის ამოღებას აპირებს.
პარასკევს, 1-ლ ივლისს ყარაყალპაკეთში მოსახლეობამ დაგეგმილი საკონსტიტუციო ცვლილებები გააპროტესტა, რაც, მათ შორის, პროვინციის ავტონომიური სტატუსის გაუქმებას მოიცავს.
პრეზიდენტმა მირზიიოევმა ასევე გამოსცა განკარგულება ყარაყალპაკეთში 1-თვიანი საგანგებო მდგომარეობის გამოცხადების შესახებ „იმისთვის, რომ მოქალაქეების უსაფრთხოება უზრუნველვყოთ, დავიცვათ მათი უფლებები და თავისუფლებები და აღვადგინოთ კანონის უზენაესობა და წესრიგი“ - განაცხადა პრეზიდენტმა.
ყარაყალპაკეთში, რომელიც უზბეკეთის ადმინისტრაციული ერთეულია, მათ შორის ეთნიკური უმცირესობები ყარაყალპაკი ხალხი ცხოვრობს, ვისაც საკუთარი ენა აქვს.
უზბეკეთის მოქმედ კონსტიტუციაში ყარაყალპაკეთი უზბეკეთის საზღვრებს შიგნით სუვერენულ რესპუბლიკადაა მოხსენიებული, რომელსაც შეუძლია, ქვეყანას რეფერენდუმით გამოეყოს.
უზბეკეთის კონსტიტუციის ახალი ვერსიის მიხედვით, რომელზეც ქვეყანაში მომდევნო თვეებში რეფერენდუმის გამართვა იგეგმება, ყარაყალპაკეთის სუვერენულობა ან ქვეყნის შემადგენლობიდან გასვლის უფლება აღარ იქნება ნახსენები
თუმცა მოსახლეობის ხისტი რეაქციის შემდეგ მირზიიოევმა გუშინ, ყარაყალპაკეთში ვიზიტისას განაცხადა, რომ პროვინციის სტატუსის შესახებ ცვლილებები დაგეგმილი რეფერენდუმიდან უნდა მოიხსნას.
ხელისუფლების თქმით, პოლიციამ საპროტესტო აქცია მას შემდეგ დაშალეს, რაც აქტივისტებმა, რეგიონის დედაქალაქ ნუქუსში ადგილობრივი ხელისუფლების შენობებზე შტურმი სცადეს.
ყარაყალპაკეთის ხელისუფლების ინფორმაციით, პოლიციამ პარასკევს გამართული პროტესტის ლიდერები და რამდენიმე აქტივისტი დააკავა, ვინც მათ წინააღმდეგობას უწევდა.
საკონსტიტუციო ცვლილებების გასაპროტესტებლად ქუჩაში ათასობით ადამიანი გამოვიდა. მიუხედავად იმისა, რომ ადგილობრივი ხელისუფლება დაშავებულების შესახებ ინფორმაციას არ ავრცელებს, ადგილობრივ ტელეგრამ არხებში ვრცელდება მასალა, რომლის მიხედვითაც, პოლიციის მიერ აქტივისტების დარბევას მსხვერპლი მოჰყვა.
ყარალაყპაკეთის ტერიტორიაზე მოსახლეობას ინტერნეტზე წვდომა გასულ კვირას შეწყდა. პოსტსაბჭოთა ქვეყანაში სპონტანური დემონსტრაციები აკრძალულია.
ყარაყალპაკეთთან დაკავშირებული ცვლილებები იყო უფრო დიდი საკონსტიტუციო რეფორმის ნაწილი, რომელიც პრეზიდენტმა მირზიიოევმა წამოაყენა და რომელიც ასევე მოიცავდა სამოქალაქო უფლებების გაძლიერებას და საპრეზიდენტო ვადის 5-დან 7 წლამდე გაზრდას.
იმ შემთხვევაში თუ მოსახლეობა დაგეგმილ რეფორმებს მხარს რეფერენდუმით დაუჭერს, მირზიიოევის საპრეზიდენტო ვადა ხელახლა აითვლება და მას კიდევ 2 ვადით შეეძლება პოსტზე დარჩენა.
